همه چیز درباره حق طلاق

دوشنبه 30 فروردین 1389  07:38 ق.ظ

یكی از این حقوق كه برای زوج‌های جوان همواره با نوعی ابهام مواجه است حق طلاق است. به بررسی این حق و نحوه اعطای آن خواهیم پرداخت و از زبان قاضی حسن عموزادی، قاضی دادگاه شماره 2 خانواده نكاتی را در این زمینه بیان خواهیم كرد. با بررسی این موضوع، به پایان مباحث مربوط به شروط ضمن عقد می‌رسیم بحث طلاق از پیچیده‌ترین و مهم‌ترین موضوع‌هایی است كه قضات و وكلا در دادگاه‌های خانواده با آن مواجه هستند.

اغلب همسرانی كه در زندگی زناشویی خود با مشكل مواجه می‌شوند، تصور می‌كنند بهتر است به جای رفتن به سراغ روش‌هایی مانند مشاوره، پا در میانی بزرگ‌ترها، در پیش گرفتن صبر و تحمل و شیوه‌هایی از این دست، در همان ابتدای كار به سراغ آخرین راه‌حل بروند و با طلاق گرفتن، خود را از شر همه مشكلاتی كه در زندگی مشترك با آن گرفتار بوده‌اند برهانند. در قانونی كه بر اساس آن همسران به پای سفره عقد می‌روند و ازدواج آنها رسمیت پیدا می‌كند، طلاق در اختیار مرد است و این اختیار از نظر شرعی و قانونی به هیچ وجه قابل چشمپوشی و گذشت نیست. در ماده 1133 قانون مدنی نیز آمده است:«مرد می‌تواند هر وقت بخواهد زن خود را طلاق دهد.» شاید تصور عده‌ای از این ماده قانونی این‌گونه باشد كه هر مردی می‌تواند در هر جایی از زندگی، با بهانه و بی‌بهانه همسرش را از زندگی خود اخراج كند. حتی برخی از مردان تصور می‌كنند برای طلاق دادن همسر خود نیاز نیست به دادگاه بروند و می‌توانند در محضر از همسر خود جدا شوند؛ اما قانون در چنین مواردی سختگیری خاصی نسبت به رعایت حق و حقوق زنان دارد و تا زمانی كه این حق و حقوق از سوی مرد به طور كامل ایفاء نشود، مرد نمی‌تواند همسر خود را طلاق دهد. درباره این حق و حقوق و جزئیات مربوط به آن در بحث مربوط به طلاق به طور مفصل مطالبی را منتشر خواهیم كرد؛ اما حضور در دادگاه‌های خانواده نشان می‌دهد در بیشتر موارد، زنان برای طلاق گرفتن و جدایی از همسران خود نیاز به ارائه دلایلی دقیق و محكم به دادگاه دارند و البته همیشه امكان ارائه و تهیه دلایل وجود ندارد و با بخشیدن تمامی حق و حقوق خود اقدام به جلب رضایت همسر خود برای طلاق می‌كنند. البته این جلب رضایت ممكن است مدتی طول بكشد و به همین دلیل است كه این روزها برخی از زوج‌های جوان ترجیح می‌دهند به جای دریافت مهریه‌های كلان و قرار دادن این مهریه به عنوان پشتوانه زندگی مشترك، با دریافت حق طلاق شرایطی را فراهم كنند كه در صورت بروز مشكل بسادگی بتوانند از همسر خود جدا شوند. البته دریافت این حق هیچ منعی برای دریافت مهریه بالا یا دریافت دیگر حقوق ایجاد نمی‌كند و زن می‌تواند در صورت موافقت همسر خود، همه شرایط را همچون حق طلاق، حق انتخاب مسكن، حق تحصیل، حق كار در خارج از منزل و مهریه بالا را هم دریافت كند. گفتگو با مردانی كه به همسر خود حق طلاق داده‌اند نشان می‌دهد كه در بیشتر موارد این مردان حق طلاق را به همسرشان با بذل كل مهریه و دیگر حقوق واجب ناشی از زوجیت می‌دهند. حق طلاق چه زمانی ارزش حقوقی دارد؟ قاضی حسن عموزادی، رئیس شعبه 268 دادگاه خانواده شماره 2 در گفتگوی خود با خبرنگار ما نكات جالبی درباره حق طلاق بیان می‌كند. این قاضی دادگاه خانواده با تاكید بر این مساله كه «اگر مردی قصد طلاق همسرش را داشته باشد، باید حقوق واجب او را ادا كند» می‌گوید: « یكی از حقوقی كه قانون از مردی كه قصد طلاق همسرش را داشته باشد می‌گیرد، مساله نیمی‌از دارایی مشترك است. البته نیمی‌از دارایی مشترك در صورتی به زن پرداخت می‌شود كه طلاق به دلیل تخلف زوجه از وظایف و مسوولیت‌هایش نباشد. قاعدتا تشخیص این مساله نیز به عهده دادگاه است. مهریه، نفقه گذشته، اجرت المثل و نفقه ایام عده نیز از دیگر حقوقی است كه در صورت مطالبه آن از سوی زن، دادگاه می‌تواند نسبت به محاسبه و پرداخت آنها اقدام كند. البته پرداخت نیمی‌از دارایی به دست آمده زمانی ممكن می‌شود كه در عقدنامه این شرط از سوی شوهر مورد موافقت قرار گرفته و امضاء شده باشد و اگر مردی بخش مربوط به این شرط را در عقدنامه امضاء نكرده باشند، طبیعتا در صورت طلاق پرداخت چنین چیزی به زن از نظر قانونی ممكن نیست.» وقتی درباره نحوه محاسبه دارایی مشترك نیز از این قاضی سوال می‌كنم، پاسخ می‌دهد: «منظور از نیمی‌از دارایی، دقیقا دارایی و پولی است كه در زمان زندگی مشترك به دست آمده باشد و اگر مردی پیش از ازدواج صاحب اموال فراوانی باشد ، هنگام طلاق اموال او شامل این بند نمی‌شود. برای روشن شدن موضوع می‌توان این مثال را بیان كرد كه مردی در ابتدای ازدواج 300 میلیون تومان پول و اموال داشته و در طول زندگی مشترك با همسر خود صد میلیون تومان پول كسب كرده است. حالا قصد طلاق همسرش را هم دارد و علت این مساله هم تخلف همسرش از وظایف همسری زوجه نیست. دادگاه با تشخیص قاضی، مرد را موظف می‌كند تا مبلغ 50 میلیون تومان را به زن می‌پردازد و حالا ممكن است این مبلغ بسته به تشخیص قاضی بین 200 هزار تومان تا 50 میلیون تومان باشد و این مساله بنا بر تشخیص قاضی صورت می‌گیرد و كاملا در اختیار اوست.» البته طبق اطلاعات خبرنگار ما میزان سهمی ‌كه زن از نیمی‌از اموال مشترك می‌برد، بستگی به مسائل مختلفی دارد. مثلا زنی كه در حالت ناشزه بودن از همسر خود جدا می‌شود یا زنی كه از وظایف همسری خود تخلف كرده و مشكلاتی داشته «حداقل» این میزان را به دست می‌آورد و اگر زنی هم در طول زندگی به وظایف همسری خود عمل كرده باشد، قاضی برای جلوگیری از اجحاف در حق زن سهم بیشتری از نیمی ‌از اموال مرد را به او اختصاص خواهد داد. قاضی عموزادی در ادامه، مطلب خود را این‌گونه تكمیل می‌كند: «از نظر قانون و شرع، زمانی كه زن دلیلی برای طلاق نداشته باشد، طلاق در اختیار مرد است و مرد می‌تواند با دادن وكالت، طلاق را به همسر خود واگذار كند و زن به نمایندگی از همسرش خود را مطلقه كند. در صورت دریافت چنین حقی زن می‌تواند با وكالتی كه بابت طلاق از همسرش دریافت می‌كند، با مراجعه به دادگاه خود را مطلقه كند. البته باید این مساله هم در عقدنامه به شكلی حقوقی و دقیق ذكر شود و عبارت حقوقی آن كه بتواند مورد استناد دادگاه واقع شود چنین است: «زوج به زوجه وكالت بلاعزل با حق توكیل به غیر می‌دهد تا زوجه در هر زمانی كه بخواهد از جانب زوج اقدام به متاركه كرده و از قید زوجیت خود را رها كند، اعم از اخذ كل مهریه یا بذل قسمتی از مهریه با قبول بذل از طرف زوج با حق توكیل به غیر ولو كراراّ.» عمو زادی بر این مساله هم تاكید می‌كند كه در عقدنامه باید این جمله ذكر شود كه «با بذل تمام یا بخشی از مهریه و قبول بذل از سوی مرد» و اگر چنین جمله ای ذكر نشود، دادگاه برای طلاق مرد را احضار خواهد كرد و پرونده طلاق از ابتدا بررسی خواهد شد و دیگر زن نمی‌تواند بدون حضور همسرش از او طلاق بگیرد. شاید برای خیلی از مخاطبان روزنامه جام جم این سوال پیش بیاید كه «حق طلاقی كه مرد به همسر خود می‌دهد تا چه مدت و چند بار قابل استفاده است»؟ آیا زن می‌تواند پس از طلاق از همسرش دوباره با او زندگی مشترك را آغاز كند یا این‌كه این حق نیز مانند دیگر حقوق، محدودیت‌هایی دارد؟ وقتی این سوال را از قاضی عموزادی می‌پرسم پاسخ می‌دهد: در عبارت حقوقی مربوط به حق طلاق عبارت «ولو كراراّ» ذكر شده است. بسیاری از مردم تصور می‌كنند معنی این عبارت این است كه زوجه می‌تواند بارها نسبت به ارائه دادخواست طلاق اقدام كند؛ اما این عبارت به معنی این است كه زوجه می‌تواند بارها نسبت به انتخاب وكیل از سوی زوج همسرش برای طلاق گرفتن اقدام كند. در اغلب موارد ممكن است زنی كه قصد طلاق دارد، در طول رسیدگی به پرونده طی صحبت با اقوام و آشنایان و بزرگان خانواده از چنین تصمیمی‌منصرف شود یا بخواهد برای اثبات حسن نیت خود به همسرش، گرفتن طلاق را به تاخیر بیندازد. در چنین مواردی زن می‌تواند در طول رسیدگی به پرونده، پیش از صدور حكم طلاق اقدام به بستن پرونده كند؛ اما اگر در پرونده‌های این چنینی رای مبنی بر طلاق صادر شد و به هر دلیلی مراحل بعدی پرونده اجرا نشد و صیغه طلاق جاری نشد و رجوع صورت گرفت دیگر امكان استفاده از چنین حقی برای زن وجود ندارد و او نمی‌تواند بار دیگر از این وكالت استفاده كند. نكته جالب توجه در سخنان قاضی عموزادی این است كه وی با ارائه حق طلاق از سوی مردان به زن چندان موافق نیست و با توجه به تجربه كاری خود، در توضیح این مساله هم می‌گوید: اگر زنی از همان ابتدای زندگی از همسر خود حق طلاق بگیرد، پایه‌های این زندگی سست و متزلزل است و چنین مساله‌ای نمی‌تواند به نفع زندگی مشترك باشد. منبع جام جم انلاین


نوشته شده توسط: محمد حسنی | آخرین ویرایش:- | نظرات() 

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر