غروب یك روز سرد زمستانی در سال85، صدای فریادهای زن جوانی كه با گریه كمك می‌خواست، اهالی محله‌ای در جنوب تهران را سراسیمه به بیرون از خانه‌هایشان كشاند. آنها پس از دقایقی دریافتند میان زن و مرد جوانی به نام سحر و مسعود درگیری شدید رخ داده و مسعود با كارد آشپزخانه «سحر» را مجروح كرده است.
با این حال مسعود قبل از فرار با كمك مردم و یك مأمور پلیس حاضر در محل دستگیر شد.

زن جوان نیز پس از انتقال به بیمارستان و با تلاش تیم پزشكی از مرگ نجات یافت. «سحر» چند روز بعد پس از بهبود نسبی روی تخت بیمارستان به مأموران گفت: دو سال قبل در یك مهمانی با مسعود و خانواده‌اش آشنا شدم. چند روز بعد هم مادر مسعود از من برای پسرش خواستگاری كرد. خانواده‌ام نیز بدون تحقیق و بررسی‌های كامل با این ازدواج موافقت كردند. من هم چاره‌ای جز این نداشتم!
از سوی دیگر مسعود با چرب‌زبانی پیوسته از كار و درآمدش حرف می‌زد. به همین خاطر هم من فقط به زندگی رؤیایی با او فكر می‌كردم.
نخستین روزهای بعد از ازدواج فكر می‌كردم خوشبخت‌ترین زوج روی زمین هستیم و به تمام آرزوهایم رسیده‌ام. اما افسوس كه این احساس رؤیایی در كمتر از چند روز رنگ باخت و فهمیدم ازدواج با «مسعود» بزرگترین اشتباه زندگی‌ام بوده است، چرا كه او خیلی زود روی دیگر اخلاقش را نشانم داد. بعد هم فهمیدم سال‌ها قبل به خاطر اعتیاد از محل كارش اخراج شده و چند ماه قبل از آشنایی‌مان نیز با زور خانواده و دوستانش موفق به ترك اعتیاد شده و مشغول به كار شده است. خانواده‌اش هم برای این‌كه پسرشان دوباره گرفتار مواد مخدر نشود تصمیم گرفتند هرچه زودتر او را سروسامان دهند. به همین خاطر وقتی در آن مهمانی نحس مرا دیدند با چرب‌زبانی و فریب من و خانواده‌ام مقدمات ازدواج‌مان را فراهم كردند. البته تا وقتی كه «مسعود» اعتیادش را ترك كرده بود، اوضاع و زندگی‌مان خوب بود. اما وقتی دوباره سراغ مواد رفت سر هر موضوع كوچكی جار و جنجال راه می‌انداخت و كتكم می‌زد. من هم از ترس آبروریزی درباره زندگی جهنمی‌ام با مسعود با هیچ‌كس حرف نمی‌زدم حتی خانواده و دوستانم.
اما وقتی چند ماه بعد مسعود از محل كارش اخراج شد موضوع را با خانواده‌اش در میان گذاشتم. اما آنها با حرف‌های محبت‌آمیز و پرداخت مقداری پول به عنوان كمك خرجی سعی كردند مرا آرام و سرگرم زندگی كنند. اما بعد از مدتی آنها بی‌هیچ دلیل قانع‌كننده‌ای با ما قطع رابطه كردند و شوهرم هم برای آن‌كه موضوع را با خانواده‌اش در میان گذاشته بودم دائم با من درگیر می‌شد.
من كه دیگر تحمل این زندگی جهنمی را نداشتم قهر كرده و راهی خانه پدرم شدم. اما او با عذرخواهی مرا به خانه بازگرداند اما افسوس كه رفتارش تغییر نكرده بود.
بنابراین دادخواست طلاق دادم. دادگاه هم پس از بررسی مداركم كه نشان می‌داد شوهرم صلاحیت زندگی مشترك را ندارد حكم طلاقم را صادر كرد.
همچنین از قاضی دادگاه، دستوری برای تحویل جهیزیه‌ام گرفتم. بعد هم همراه یك مأمور كلانتری برای بردن جهیزیه‌ام به خانه مسعود رفتم. ولی او از شدت ناراحتی به من حمله كرد و ... بدین‌ترتیب با شكایت سحر، پرونده‌ای تشكیل و مسعود در حضور بازپرس پرونده تحت بازجویی قرار گرفت و روانه زندان شد.
٭ حقوق قانونی زن درباره جهیزیه
طبق ماده 1118 قانون مدنی «زن به طور مستقل می‌تواند در دارایی خود هر نوع تصرفی داشته باشد. برهمین اساس نیز می‌تواند استقلال مالی زن بر جهیزیه را اثبات كرد چرا كه جهیزیه اسباب و وسایلی است كه زن برای استفاده خود و همسرش به خانه شوهر می‌برد، پس به طور طبیعی زن مالك آنهاست. از نظر حقوقی هم آوردن جهیزیه به خانه مرد تنها نوعی اجازه از سوی زن به مرد برای استفاده و بهره‌مندی از آن وسایل است. بنابراین هیچ حقی برای شوهر به منظور دخل و تصرف،‌ انتقال این وسایل به دیگران یا فروش وسایل برای وی ایجاد نمی‌كند. اما زن هر وقت كه بخواهد می‌تواند این مسائل را به خانه پدری یا به هر جای دیگر منتقل كند. پس تنها در صورتی كه زن جهیزیه را مطالبه نكرده باشد برای مرد حق استفاده از آن وجود دارد. اما چنانچه زن و شوهر طلاق بگیرند یا زن جهیزیه‌اش را مطالبه كند چه اتفاقی رخ خواهد داد.
خیرالله نورالله پور حقوقدان و وكیل دادگستری می‌گوید: متأسفانه امروزه پس از وقوع اختلاف بین زوجین، آنها از هر نوع اهرم قانونی یا غیرقانونی برای به زانو درآوردن طرف مقابل استفاده می‌كنند گاه به جای به كارگیری شیوه‌های مناسب برای حل اختلاف یا پایان مسالمت‌آمیز زندگی مشترك با توسل به این اهرم‌ها برای خود و دیگران دردسر ایجاد می‌كنند.
یكی از این اهرم‌ها‌ برای تحت فشار قرار دادن طرف دیگر نیز جهیزیه است. طبق قانون زوج‌هایی كه قصد طلاق و جدایی ندارند، بایستی برای رسیدگی به اختلاف خود به دادگاه بروند و دادگاه مكلف است موضوع اختلاف آنان را در صورت حل نشدن به دو داور ارجاع كند. از جمله مواردی كه داوران زن و شوهر باید به آن بپردازند حل مسئله جهیزیه است. حتی در صورت صدور گواهی عدم امكان سازش، جاری شدن صیغه طلاق نیز موكول به پرداخت حقوق شرعی زن از جمله جهیزیه‌اش است.
اما سؤال این است كه آیا شوهر می‌تواند جهیزیه همسرش را بفروشد یا زن حق دارد هنگام زندگی مشترك و قبل از طلاق جهیزیه را از خانه شوهر بیرون ببرد؟ و جواب این است: شوهر اجازه چنین كاری را ندارد، زیرا این اموال به زن تعلق دارد و شوهر فقط تا زمان بقای زندگی مشترك حق استفاده از این اموال را دارد، نه فروش آنها را. ولی زن حق دارد این اموال را از زندگی مشترك خارج كند. زیرا این اموال به او اختصاص دارد و زن حق هرگونه دخل و تصرف درباره جهیزیه‌ اش را دارد. اما گاهی اوقات برخی مردان جهیزیه‌ همسرشان را می‌فروشند كه از نظر قانونی خیانت در امانت تلقی می‌شود.
فروش این اموال از سوی شوهر می‌تواند در دادسرا یا دادگاه به عنوان فروش مال غیر، تحت رسیدگی قرار گیرد. اما اگر برابر حكم دادگاه شوهر با فروش جهیزیه به عنوان فروش مال غیر، محكوم شود علاوه بر مجازات مقرر در خصوص كلاهبرداری مكلف است عین مال یا در صورت نبودن عین مال، مثل یا قیمت آن را به زن باز گرداند برای این‌ امر نیز نیازی به ارائه دادخواست حقوقی نیست.
اما اگر زن بخواهد با شكایت كیفری موضوع فروش مال غیر را پیگیری كند باید در دادسرای محل وقوع جرم یعنی دادسرایی كه جهیزیه در آن حوزه به فروش رفته شكایت كند، اگر هم بخواهد با تقدیم دادخواست حقوقی، اقامه دعوی كند، باید دادخواست استرداد جهیزیه را در دادگاه محل اقامت زوج طرح كند.
٭ جهیزیه به ارث می‌رسد؟
مطابق قانون، همسران در مسائل مالی خود استقلال دارند. به همین دلیل جهیزیه نیز مالی است كه متعلق به زن است و اگر زمانی زن فوت كند، اموالی كه از او به جا می‌ماند، به میزان سهم‌الارث به ورثه تعلق می‌گیرد. از این رو، اگر زن و شوهری صاحب فرزند باشند، یك چهارم اموال به مرد می‌رسد و اگر صاحب فرزندی نباشند یك دوم اموال به مرد به ارث می‌رسد و بقیه اموال نیز میان سایر وراث تقسیم می‌شود.


ایمیل قضایی ـ حقوقی: iranghazaei@yahoo.com - havadesiran@yahoo.com
تلفن: 8471265 و 8471215

منبع:

http://www.iran-newspaper.com/1390/12/21/Iran/5031/Page/16/Index.htm