تبلیغات
وبلاگ حقوقی محمد حسنی - تسری نام سرپرست به فرزند خوانده

تسری نام سرپرست به فرزند خوانده

دوشنبه 4 شهریور 1392  11:45 ق.ظ

لایحه حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بد سرپرست چند سالی است که در مجلس شورای اسلامی‌به تصویب رسید ودر حال حاضر برای رفع‌ایرادات بیان شده از سوی شورای نگهبان برای چندمین بار به مجلس شورای اسلامی‌بازگشته است.
 تسری نام سرپرست به فرزند خوانده
بهشید ارفع نیا*
لایحه حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بد سرپرست چند سالی است که در مجلس شورای اسلامی‌به تصویب رسید ودر حال حاضر برای رفع‌ایرادات بیان شده از سوی شورای نگهبان برای چندمین بار به مجلس شورای اسلامی‌بازگشته است. ماده 22‌این لایحه در خصوص تسری نام خانوادگی زوجین سرپرست به فرزند خوانده است که بهتر است مورد مداقه بیشتری قرار گیرد.
ماده 22‌این لایحه( به نحوی که در 22 مهر 1388به تصویب مجلس رسیده بود) اداره ثبت احوال را مکلف می‌کرد که پس از صدور حکم قطعی سرپرستی از سوی دادگاه، مطابق آیین نامه‌ای که با همکاری سازمان بهزیستی تنظیم می‌شود، نسبت به اصلاح شناسنامه سرپرستان و صدور شناسنامه جدید برای کودک یا نوجوان با حفظ سوابق هویت و نسب واقعی آنان در ستاد مرکزی سازمان ثبت احوال کشور اقدام کند. در تنظیم‌این ماده اگر چه به تکلیف اداره ثبت احوال اشاره شده بود اما‌این که اداره مزبور به چه صورتی باید از موضوع اطلاع حاصل کند مغفول مانده بود و به علاوه مشخص نبود که اصلاح شناسنامه سرپرستان یا صدور شناسنامه جدید کودک باید حاوی چه مطالبی باشد. اما از نظر تسری نام خانوادگی زوجین سرپرست به کودک اهمیت خاصی داشت. زیرا در‌این ماده هر دو جنبه رعایت شده بود و از یک سو شناسنامه سرپرستان اصلاح می‌شد و نیز شناسنامه جدید برای کودک صادر و از سوی دیگر سوابق هویتی و نسب واقعی در ستاد مرکزی ثبت احوال حفظ می‌شد. به‌این ترتیب با دیدن شناسنامه هر یک از سرپرستان یا کودک، ابتدا به ساکن کسی متوجه موضوع سرپرستی نمی‌شد، تا در روحیه کودک تحت سرپرستی تأثیر نا مطلوب بگذارد. اما در ضمن نگهداری سوابق در ثبت احوال نیز‌این خاصیت را داشت که به عنوان مثال پس از فوت و مطرح شدن موضوع ارث مشخص باشد که‌این شخص فرزند وا قعی سرپرست یا سرپرستان نبوده است. در اصلاح 4 مرداد 1391 مجلس شورای اسلامی‌تغییری نسبت به‌این ماده‌ایجاد نشده، اما در اصلاحی که متعاقب‌ایراد شورای نگهبان در‌این ماده به‌وجود آمد، مجلس شورای اسلامی‌در 5 اسفند 1391 با افزودن 3 تبصره در آن، ماده مذکور را به‌این صورت اصلاح کرد که ؛" پس از صدور حکم قطعی سرپرستی، مفاد حکم از سوی دادگاه به اداره ثبت احوال ابلاغ می‌شود. اداره ثبت احوال مکلف است که نام کودک یا نوجوان را در اسناد سجلی زوجین سرپرست وارد کند و همچنین شناسنامه جدیدی برای کودک یا نوجوان تحت سرپرستی با درج نام زوجین سرپرست و نام و نام خانوادگی سرپرست صادر کند." در‌این اصلاح در واقع در متن ماده 22 ابتدا لزوم ابلاغ حکم از سوی دادگاه به اداره ثبت احوال مورد تأکید واقع شده و سپس به تکلیف اداره ثبت احوال در اصلاح شناسنامه سرپرستان از طریق وارد کردن نام کودک در اسناد سجلی زوجین سرپرست و نیز صدور شناسنامه جدید برای کودک پرداخته شده است. سپس در تبصره1 به تکلیف اداره ثبت احوال نسبت به حفظ سوابق هویت و نسب واقعی طفل در پرونده اشاره کرده است. در تبصره 2 به مشخص بودن یا نبودن والدین واقعی کودک توجه کرده و مقرر می‌دارد؛ در صورتی که والدین کودک یا نوجوان تحت سرپرستی مشخص بوده ولیکن در قید حیات نباشند و به تشخیص دادگاه تغییر نام والدین به مصلحت وی نباشد، مفاد حکم بدون تغییر نام والدین در شناسنامه کودک یا نوجوان تحت سرپرستی درج می‌شود. و نهایتاً در تبصره 3 ماده به آیین نامه‌ای اشاره دارد که برای اجرای‌این ماده به وسیله سازمان ثبت احوال کشور و با همکاری سازمان بهزیستی تهیه می‌شود و ظرف مدت سه ماه پس از لازم الاجرا شدن‌این قانون به تصویب هیأت وزیران می‌رسد. متأسفانه در‌ایرادی که در 16 / 12/ 91 از سوی شورای نگهبان به‌این ماده وارد شده عدم ذکر مشخصات طفل و فرزند خوانده بودن طفل در شناسنامه وی و زوجین سرپرست را خلاف موازین شرع شناخته است. در حالی که ذکر مشخصات واقعی طفل در شناسنامه وی و زوجین سرپرست مشکل آفرین بوده و همواره‌این طفل با دیدن شناسنامه خود یا با ارائه آن به هر مرجعی، موضوع فرزند خواندگی وی مثل پتکی بر سرش فرود می‌آید و از‌این طریق مشکلات عدیده روانی و اجتماعی برای وی‌ایجاد می‌کند. عدم ذکر مشخصات واقعی طفل در صورتی خلاف موازین شرع خواهد بود که در زمینه فرزند خواندگی مکتوم نگه داشته شود.اما با حفظ و نگهداری سوابق هویتی، همان طور که در تبصره 1 الحاقی به‌این ماده در اصلاح قبلی آن آمده بود،‌این مشکل حل شده و تنها در مواقع عادی با ارائه شناسنامه مشکلی از نظر روانی و اجتماعی برای کودک‌ایجاد نمی‌شود، بلکه پس از فوت یکی از طرفین و مطرح شدن موضوع ارث نیز با توجه به سوابق موجود در اداره ثبت احوال، موضوع فرزند خوانده بودن قابل احراز است و برای رفع هرگونه شبهه‌ای از بابت مکتوم ماندن هویت واقعی و فرزند خوانده بودن کافی است در شناسنامه کودک بند خاصی منظور شود که بدون‌این که وارد موضوع فرزند خواندگی شود، فقط نشانه‌ای باشد که در هنگام لزوم(در صورت فوت یکی از طرفین) از اداره ثبت احوال راجع به آن بند خاص استعلام شود و به‌این ترتیب موضوع خلاف موازین شرع بودن به طور کامل حل خواهد شد.
 در خاتمه لازم به ذکر است با توجه به‌این که در‌این لایحه از سازمان بهزیستی تحت عنوان سازمان نام برده شده، بهتر است از ثبت احوال به عنوان سازمان یاد نشود( به نحوی که در تبصره 3 الحاقی) آمده و به همان اداره ثبت احوال( که در متن ماده آمده بود) بسنده شود.

*وکیل دادگستری و عضو داوطلب کمیته حقوقی انجمن حمایت از حقوق کودکان
منبع:http://ghanoondaily.ir/Default.aspx?NPN_Id=229&pageno=5

| آخرین ویرایش:- | نظرات() 

برچسب ها: فرزند خوانده ، اصلاح شناسنامه ،
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر