تبلیغات
وبلاگ حقوقی محمد حسنی - حضانت و ملاقات با فرزند

حضانت و ملاقات با فرزند

یکشنبه 27 بهمن 1392  03:31 ب.ظ

همیشه تا وقتی بچه‌ها وارد زندگی یك زوج نشده‌اند، می‌توان مشكلات را سریع‌تر و راحت‌تر حل كرد،‌اما وقتی پای نفر سوم به میان می‌آید، گویی كلاف مشكلات هم سردرگم‌تر می‌شود. یكی از مسائلی كه پس از جدایی زن و شوهر بیش از پیش خودنمایی می‌كند، حضانت كودكان و پس از سپردن سرپرستی به یكی از زوج‌ها، بحث ملاقات با فرزند است.

 اما درباره این مساله راهكارهای قانونی وجود دارد كه معمولا خانواده‌ها از آن آگاهی ندارند. این نوشتار به این مساله می‌پردازد.

در برخی از پرونده‌های خانوادگی كه ارتباط همسران به بن بست طلاق می‌رسد، ممكن است هیچ از یك از همسران صلاحیت نگهداری از فرزند خود را نداشته باشند. شاید برای شما این سوال مطرح شود كه آینده كودكی كه در چنین وضعیتی پدر و مادر خود را از دست می‌دهد چه خواهد شد؟ ممكن است مردی زندانی باشد و زن با استفاده از بند مربوط به این موضوع كه در عقدنامه درج شده از همسرش طلاق بگیرد. در چنین شرایطی ممكن است زن امكان نگهداری از فرزند خود را نداشته باشد. این‌كه وضعیت كودك در چنین شرایطی چگونه خواهد بود، سوالی است كه محمد مصطفایی درباره آن این‌گونه توضیح می‌دهد: «اگر مادر و پدری (هر دو به تشخیص دادگاه) صلاحیت نگهداری حضانت كودك را نداشته باشند، دادگاه برای كودك قیم تعیین می‌كند و می‌تواند قیومیت كودك را به یكی از اقوام نزدیك او واگذار ‌كند. در چنین مواردی اگر در میان اقوام نزدیك كودك نیز فرد مناسبی وجود نداشته باشد، صغیر را به بهزیستی معرفی و این سازمان از وی مراقبت می‌كند. حال اگر در چنین شرایطی وضعیت یكی از همسران بهبود پیدا كرد و دادگاه تشخیص داد آنها می‌توانند بار دیگر حضانت كودك را به عهده بگیرند، با طی مراحل قانونی حضانت طفل بار دیگر به پدر و یا نظر مادر سپرده می‌شود و با نظر مرجع قضایی كه همان اداره سرپرستی است، كودك را در اختیار پدر و مادر قرار می‌دهد.»

سوال دیگری كه برای مخاطبان این سلسله مطالب پیش آمده این است كه آیا ازدواج مادر می‌تواند حق حضانت او را سلب كند؟ طبق گفته مصطفایی یكی از مواردی كه می‌تواند حضانت مادر را نسبت به كودك سلب كند، ازدواج مجدد مادر است. البته این وكیل دادگستری به این مساله نیز انتقاد دارد ومی‌گوید: گاهی ازدواج مجدد مادر شرایطی را فراهم می‌آورد كه می‌تواند باعث شود تا كودك شرایط بهتری برای زندگی داشته باشد اما گرفتن حضانت كودك از مادر در چنین شرایطی سبب ورود لطمه روحی و روانی به كودك می‌شود. در مجموع صلاح كودك در این است كه پیش مادر بماند .

نكته قابل توجه دیگر در صحبت‌های این وكیل دادگستری این است كه در صورتی كه مادری با داشتن فرزند ازدواج مجدد كند، حتی اگر فرزندش در این ازدواج با او زندگی كند، تمام مقررارت حاكم در قوانین كشور از قبیل ارث و وصیت همچنان به كودك تعلق می‌گیرد. به این صورت كه پدر همچنان ولایتی قهری بر فرزند خود خواهد داشت. در چنین شرایطی اگر كودك مورد بحث دختر باشد، در صورتی كه بخواهد ازدواج كند باید این كار با اجازه پدر اصلی‌اش انجام شود. البته این مساله در صورتی انجام می‌شود كه دختر باكره باشد و اگر بنا به هر دلیلی باكره نباشد، دیگر برای ازدواج نیازی به اجازه پدر اصلی خود ندارد. همسر دوم زن نیز نمی‌تواند نام فرزند زن را در شناسنامه خود ذكر كند و او را فرزند خود بداند؛ زیرا این كودك پدر دارد و تا زمانی كه آن پدر زنده است، وظایفی مانند: نفقه فرزند را نیز به عهده دارد و مثلا پرداخت هزینه كودك از سوی همسر دوم زن، وظیفه پدر را سلب نمی‌كند.

در برخی پرونده‌ها نیز زنان ممكن است برای ازدواج مجدد با همسر تازه خود این شرط را قائل شوند كه همسر آنها وظیفه پرداخت نفقه فرزند آنها از ازدواج قبلی را هم به عهده دارد. چنین شرطی از نظر مصطفایی شرط صحیحی است و در صورتی كه در عقدنامه ذكر شود، قابلیت اجرایی دارد.

در مطلب هفته گذشته و در بحث مربوط به «حضانت» به این موضوع اشاره شد كه معمولا والدین در پرونده‌های حضانت و در مواردی كه بخواهند حضانت را از طرف مقابل سلب كنند، دلایل و مدارك مختلفی را به دادگاه ارائه می‌كنند تا ثابت كنند همسر آنها صلاحیت نگهداری از فرزند مشترك را ندارد. برای اثبات این موضوع دادگاه معمولا سختگیری‌های خاصی را دارد و باید مساله سوءرفتار یكی از طرفین برای دادگاه اثبات شود. در زمینه راه‌های اثبات سوءرفتار، مصطفایی در پاسخ به این سوال كه آیا مداركی مانند نوار ضبط شده در مورد رفتاری مانند فحاشی می‌تواند مورد استناد دادگاه قرار بگیرد یا خیر؟می‌گوید: بحث حضانت موضوع بسیار مهمی است كه سلامت طفل را در برمی‌گیرد، بنابر این باید میان این مساله و دعاوی دیگر فرق قائل شویم و به عبارت دیگر باید مصلحت طفل را در نظر بگیریم. به نظرم حتی بر خلاف آیین دادرسی مدنی، در این مورد كوچكترین دلایل هم می‌تواند مورد استناد دادگاه قرار گیرد. از نظر قانون نوار ضبط شده در حكم اماره و قرینه است كه میزان اهمیت و ارزش آن از «دلیل» پایین‌تر است. ممكن است صدای ضبط شده افراد روی نوار در دعاوی دیگر برای اثبات ادعای اشخاص، به تنهایی كفایت نكند، اما چون حضانت بحث حساس و مهمی‌است، باید در چنین مواقعی مورد توجه دادگاه قرار گیرد و دادگاه با بررسی صحت چنین مدركی، با رعایت مصلحت طفل، حضانت را به مادر یا پدر او بدهد.

ملاقات با فرزند

افرادی كه سابقه مراجعه به دادگاه‌های خانواده را دارند، بارها با پوشه‌های مختلفی مواجه شده‌اند كه در بخش مربوط به خواسته این عبارت درج شده است: ملاقات با فرزند. شاید برای این افراد این سوال پیش می‌آید كه این دادخواست چه زمانی مطرح می‌شود و شرایط طرح آن چگونه است؟
پس از جدایی زن و مرد، در‌صورت وجود فرزند مشترك این مساله تبدیل به یكی از چالشهای جدی میان همسران می‌شود

تجربه نشان داده است كه پس از جدایی زن و مرد، در صورت وجود فرزند مشترك این مساله تبدیل به یكی از چالش‌های جدی میان همسران می‌شودو هر یك از طرفین برای تحت فشار قرار‌دادن طرف مقابل از وجود كودك استفاده میكنند. عادی‌ترین شكل این ماجرا این‌گونه است كه پدر و مادری بعد از وقوع طلاق قصد دیدار فرزند خود را دارند. ممكن است آنها دراینباره و در پرونده طلاق توافقی با یكدیگر داشته باشند و مثلا توافق كنند هفته‌ای 2 روز كودك نزد مادر یا پدر باشد. در چنین شرایطی گاهی پدر یا مادر فرزند خود را بنا به دلایلی در محل تعیین شده نمی‌آورد و یا این‌كه با تمهیداتی مانند رفتن به شهرستان، مانع از دسترسی طرف مقابل به فرزند مشترك و دیدار او می‌شود. در چنین شرایطی آن‌گونه كه مصطفایی می‌گوید، طرف مقابل باید با مراجعه به دادگاه و ارائه دادخواست ملاقات با فرزند خواهان دیدار فرزند خود و نیز صدور حكم دادگاه در این مورد شود. دادخواست ملاقات با فرزند نیز مانند تمامی ‌دادخواست‌های دیگر در قالب برگه‌های چاپ شده در اختیار مراجعه‌كنندگان قرار می‌گیرد. در این دادخواست در بخش تعیین خواسته آمده است: تقاضای ملاقات فرزند و بدوا صدور دستور موقت. در متن دادخواست نیز چنین نوشته شده است: ریاست محترم دادگاه خانواده...... با سلام و احترام به استحضار می‌رساند اینجانب....... به‌موجب سند ازدواج شماره....... دفترخانه شماره....... شهرستان..... در سال ...... با خوانده ازدواج نمودم كه حاصل آن فرزندی..... ساله به نام ..... است. مدتی قبل بین من و همسرم طلاق و متاركه واقع شده كه طلاق نامه به پیوست تقدیم می‌شود..... فرزند مشتركمان نزد خوانده به سر می‌برد و ایشان از ملاقات بنده با وی جلوگیری می‌كند. از دادگاه محترم تقاضا دارم ضمن رسیدگی به این دادخواست، نسبت به صدور دستور موقت برای ملاقات و صدور حكم مبنی بر تعیین اوقات و زمان و مكان آن با عنایت به ماده 1174 قانون مدنی دستور مساعد صادر فرمایید. به گفته مصطفایی، بعد از ارائه این دادخواست، در بیشتر موارد دستور موقت برای ملاقات به سرعت و ظرف همان روز صادر می‌شود. پدر و مادر با داشتن دستور موقت می‌توانند با مراجعه به اجرای احكام، خواستار اجرای حكم شوند و با دریافت اجراییه و مراجعه به كلانتری محدوده سكونت خوانده و یا محل احتمالی تحصیل و یا نگهداری كودك، این دستور موقت را اجرا كنند.

البته در برخی موارد نیز كثرت پرونده‌ها سبب می‌شود صدور دستور موقت به تاخیر بیفتد. یكی از مواردی كه افراد درگیر در چنین پرونده‌هایی به آن فكر می‌كنند، این است كه آیا می‌توان مسائل مربوط به حضانت را در بخش شروط ضمن عقد قرارداد؟ این سوالی است كه مصطفایی در تكمیل این مباحث این‌گونه به آن پاسخ می‌دهد:« شروط ضمن عقد درباره مسائلی قابلیت اجرا دارد كه چیزی وجود داشته باشد اما زمانی كه در ابتدای عقد بچه‌ای وجود ندارد و واقعه‌ای حقوقی صورت نگرفته نمی‌توان در مورد آن شرطی قائل شد.

فرزند خواندگی

فرزند خواندگی نیز یكی دیگر از مواردی است كه مصطفایی در گفتگوی خود درخصوص حقوق كودكان به آن اشاره و نكاتی را در مورد آن بیان می‌كند. این وكیل دادگستری می‌گوید: ممكن است برخی همسران به واسطه داشتن وضعیت مالی مناسب و یا داشتن درآمد كافی امكان نگهداری از فرزند دیگری را هم داشته باشند اما بنا به دلایلی تمایلی برایبه‌دنیا‌آوردن فرزندی تازه نداشته باشند و بخواهند سرپرستی فرزند دیگری را به عهده بگیرند. در این زمینه برای بحث فرزند خواندگی مقررات بسیار سفت و سختی وجود دارد كه برای افراد علاقه‌مند به پذیرش فرزند خواندگی چیزی جز پشیمانی به دنبال ندارد.

اداره بهزیستی سرپرستی كودكان مختلفی را به عهده دارد، اما برای واگذاری سرپرستی این كودكان به پدران و مادران، افراد متقاضی حتما باید از لحاظ مالی ثروتمند باشند و چیزی را به نام فرزند خود كنند. ضمن آن‌كه به افرادی كه فرزند دارند، سرپرستی فرزندان بی‌سرپرست واگذار نمی‌شود. در این زمینه

نیز نیازمند اصلاح مقررات هستیم و باید شرایطی فراهم شود تا افرادی كه امكان به‌عهده گرفتن حضانت كودكان دیگر را دارند، با شرایط سهل‌تری به این كار كنند

جام جم آنلاین.


| آخرین ویرایش:یکشنبه 27 بهمن 1392 | نظرات() 

برچسب ها: حضانت ، ملاقات با فرزند ، فرزند خواندگی ،
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر