تبلیغات
وبلاگ حقوقی محمد حسنی - با «نشوز» بیشتر آشنا شوید

با «نشوز» بیشتر آشنا شوید

دوشنبه 27 مرداد 1393  10:29 ب.ظ

با «نشوز» بیشتر آشنا شوید 
پیامدهای قانونی ناسازگاری زن و مرد 

 
 بر اساس قانون و شرع زن باید از همسر خود اطلاعت كند ، این مساله تا جایی اهمیت دارد كه برای زن نافرمان عنوان «ناشزه»  انتخاب شده است . در فقه اسلامی نشوز اصطلاحی است به معنی تمکین نکردن، نافرمانی و عدم ایفای وظایف زناشویی. البته در قوانین معمولاً نشوز نافرمانی زن از شوهر است اما نافرمانی شوهر نیز در نوشته‌های فقهی نشوز نامیده می‌شود.  برای آشنایی بیشتر شما با این موضوع به بررسی ابعاد گوناگون «نشوز» پرداخته ایم که در پی می‌آید.
 تمکین به چه معناست؟
زنی كه بنای ناسازگاری می‌گذارد و بدون عذر موجه از شوهرش تمكین نمی‌كند، ناشزه محسوب می‌شود. به این ترتیب دیگر او مستحق نفقه نخواهد بود. پیش از شروع بحث بهتر است بدانیم که تمكین سه نوع است؛ تمكین عام، تمكین خاص و تمكین اخص. تمكین عام به وظایف عمومی زن در خانه شوهر گفته می‌شود كه با اطاعت از شوهر یا تعامل و تفاهم دراوضاع زندگی مشترك به‌طور كلی همراه خواهد بود. تمكین خاص هم صرفاً به انجام وظایف خاص زناشویی مربوط می‌شود. اگر زنی وظایف زناشویی خود را انجام ندهد، «ناشزه» محسوب شده و در نتیجه، نفقه به او تعلق نمی‌گیرد، اما حق او بر مهریه‌اش همچنان پابرجاست. البته مواردی هم هست كه عدم تمكین زن، جنبه شرعی و قانونی دارد و نشوز به حساب نمی‌آید به‌عنوان مثال اگر‌ محل سكونت زن نامناسب باشد و به این دلیل او از تمکین امتناع کند، دوره‌ای که زن بیمار است یا دوره عادت ماهانه یا نفاس که تمکین خاص امکان ندارد، در دوره سفر حج تمتع که تمکین زن مشروع نیست، در صورتی که لازم باشد زن برای درمان بیماری‌اش به تجویز پزشك از كشور خارج شود، در شرایطی که زوج به بیماری واگیردار مبتلا شده باشد، اگر خوف این وجود داشته باشد که تمکین برای زن ضرر جسمی، شرافتی، جانی و مالی، به دنبال دارد، در شرایطی که زن برای استفاده از حق حبس خود برای دریافت مهریه، از تمکین امتناع کند.به این ترتیب وظایف زن در قبال مرد مشخص می‌شود و هر یك از مواردی كه در زمره تمكین به حساب می‌آیند از سوی زن رعایت نشود،‌ عنوان ناشزه به او داده می‌شود. 
 
 نشوز مرد
در عقد دایم، نفقه زن كه عبارت‌ است از مسكن، لباس، غذا، اثاث، هزینه‌ ‌درمان و ... بر عهده شوهر ‌است حتی اگر زن از نظر مالی غنی و یا دارای درآمد و شغل‌ ‌دولتی باشد. در ازدواج موقت زن حق ‌نفقه ندارد مگر اینكه برقراری نفقه بین زن و شوهر‌ ‌شرط شود و یا اصولا عقد بر مبنای وجود نفقه برای ‌زن و استحقاق بر آن تنظیم و جاری‌ ‌شده باشد.‌ علاوه بر پرداخت نفقه، مرد باید موارد دیگری را نیز در مقابل همسر خود دارد؛ حسن معاشرت، اهتمام به امور همسر و در صورت تعدد زوجات، رعایت عدالت بین همسران نیز بر عهده مرد خواهد بود که باید آن‌ها را به‌جا آورد است. به این ترتیب یك مرد به دلیل امتناع از پرداخت نفقه، سوء معاشرت، عدم اهتمام به امور همسر و رعایت نکردن عدالت بین همسران، ناشزه به حساب می‌آید.
 
 با زن ناشزه چه باید كرد؟
فرض كنید زنی از شوهر خود تمكین می‌كند، از خانه بی‌اجازه و بدون رضایت همسر خارج می‌شود، به سر و وضع خود نمی‌رسد و خواسته‌های همسر خود را برآورده نمی‌كند. حال باید دید مرد چه برخوردی در مقابل او می‌تواند داشته باشد. به این ترتیب اگر از خانمی رفتارهای نشانگر نشوز و نافرمانی دیده شود، مثلا اینکه زن رفتار و برخورد تند وخشن داشته باشد یا با شوهر قهر کند یا با او رفتاری توهین‌آمیز داشته باشد، شوهر قبل از هر اقدامی باید زن را نصیحت کند. ولی اگر نصیحت‌های مرد در زن اثری نداشته باشد و او همچنان به كارهای مصداق نشوز ادامه دهد، مرد می‌تواند با او قهر و از همخوابی با او دوری کند. اگر بعد از این مرحله نیز زن دست از مخالفت‌های خود برندارد، مرد می‌تواند به اندازه‌ای که باعث تنبه و ترک نافرمانی او شود وی را تنبیه کند، ولی بیش از آن جایز نیست و اگر باز هم زن تمکین نکرد می‌توان تنبیه را بیشتر کند. البته به شرط اینکه قرمز و کبود، یا موجب جراحت بدن زن نشود. این را نیز به یاد داشته باشید كه اگر این تنبیه بیش از حد باشد و كبودی به بار آورد زن می‌تواند از مرد، دیه طلب كند.
 
 تنبیهات قانونی
در قانون مدنی نیز مجازات‌هایی برای زن نافرمان در نظر گرفته شده است كه شامل عدم استحقاق نفقه، دعوای الزام به تمکین، عدم استحقاق اجرت‌المثل و نحله می‌شود.  به عبارتی براساس ماده 1108 قانون مدنی، تنها ضمانت‌اجرایی موثر برای تخلف از وظیفه تمکین زوجه در قبال زوج، محروم كردن وی از نفقه است. در این ماده آمده است:‌«چنانچه زن از وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود.» البته مواردی هست كه زن نمی‌تواند وظایف خود را به جا بیاورد كه قانون آن‌ها را نیز شمرده است و شامل حق حبس، بیماری واگیردار شوهر یا بیماری زوجه و خصوصا در ایام وضع حمل، اثبات خوف ضرر مالی، جانی یا آبرویی برای زوجه و در نهایت سفر زوجه می‌شود.  بد نیست این را نیز بدانید كه وقتی زن با مواردی كه یاد شد اقدام به تمكین نكند، مرد می‌تواند در دادگاه دعوای الزام به تمکین علیه او مطرح كند. به این ترتیب دادگاه زن را ملزم به تمكین می‌كند و البته در این ارتباط هم تنبهی كه برای زن در نظر گرفته می‌شود، عدم دریافت نفقه و اجازه ازدواج دوم به شوهر است.این را نیز در نظر داشته باشید كه زن ناشزه از دریافت اجرت‌المثل و نحله هم محروم می‌شود. در قانون شرط دریافت اجرت‌المثل و نحله، خطا نكردن زوجه است و تمكین نكردن نمونه‌ای از خطای وی به حساب می‌آید و به این ترتیب از این حق قانونی محروم می‌شود. 
 
 مردی كه وظایف خود را به جا نیاورد
همان‌طور كه گفته شد یكی از وظایف مرد پرداخت نفقه است و مردی كه این وظیفه را انجام ندهد نشوز كرده است. در این رابطه ‌زن حق دارد در صورت خودداری شوهر‌ ‌از پرداخت نفقه به دادگاه رجوع كند و دادگاه مكلف است ‌میزان نفقه زن را بر مبنای ‌‌وضعیت زن و متناسب با شان خانوادگی و اجتماعی او تعیین كند و شوهر را ‌به پرداخت آن‌ ‌ملزم كند. به این ترتیب اگر شوهر از اجرای حكم دادگاه خودداری كند زن حق دارد برای طلاق به‌ ‌دادگاه دادخواست بدهد و دادگاه شوهر را به طلاق همسرش اجبار خواهد كرد.‌ ‌
 
 حقوق زن برای استقلال از شوهر
زن این حق را دارد كه تا وقتی مهریه به او پرداخت‌ ‌نشده است از انجام وظایفی كه در مقابل شوهر دارد، امتناع ‌كند به شرط آنكه مهریه دارای‌ ‌اجل و زمان نباشد یا به اصطلاح حال باشد پس اگر مهریه زن مبلغی باشد که پرداخت آن برای‌ ‌دو سال بعد از عقد تعهد شده باشد، زن حق ندارد از ‌انجام‌ ‌وظایف خود امتناع كند. باید توجه داشت اگر زن به واسطه نپرداختن مهریه از انجام‌ وظایف ‌خود در مقابل شوهر خودداری كرد این امر مانع از استحقاق برای دریافت نفقه‌ ‌نیست و وی ناشزه به حساب نمی‌آید.‌ ‌همچنین ‌زن حق دارد به طور مستقل در دارایی خود هرگونه تصرفی داشته باشد برای مثال زن می‌‌‌تواند سهم‌الارث پدری‌اش را به سایر ورثه یا دیگران ببخشد و شوهر حق مداخله در این‌ ‌امور را ندارد و فرمان‌برداری از حرف‌های مرد در این خصوص بر زن 
واجب نیست.
منبع:http://www.hemayat.net/detail/News/3271

| آخرین ویرایش:دوشنبه 27 مرداد 1393 | نظرات() 

برچسب ها: نشوز ، تمكین ، نفقه ، اجرت‌المثل ،
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر